انگليسي: Carrot

نام علمي: Daucus Garota L

نام هاي رايج: جزر، زردك، گرز

هويج گياهي است، علفي، دو ساله، داراي ريشه راست، و ساقه بدون كرك يا پوشيده از تار است. برگ ها متناوب، بسيار بريده بريده كه به قطعات نازكي تقسيم مي شود. گل ها سفيد كوچك به صورت گروهي و چتر مانند در انتهاي شاخه گل دهنده است. در بيشتر نقاط ايران بويژه در نقاط معتدل كشت ميشود. در استان آذربايجان غربي شهرستان سلماس منطقه صدقيان بطور وسيع كشت ميشود. در اين منطقه از انواع هويچ هاي زرد و سياه (بنفش تيره)كشت ميشود.

هويج داراي مواد ازته، مواد اسيديته، اسيد سولفوريك ،سلولز، مواد چرب، گلو سيدها، يك استرول، فسفاتيدها( ليستين) ،رداپسين، مواد پكتيك، يك ماده رنگي قابل تبلور از كاوتن ها يا پرو ويتامين ها آ و دياستاژهاي فراوان و ويتامينهاي آ ب ث و د و مقادير ويتامين اي در ريشه هويج است.

خواص و اثرات دارويي: هويج طبق نظر حكماي طب سنتي گرم و تر است. و داراي خواص مدر، مقوي قوه باه، مقوي رحم، كم كننده چربي زياد خون ، تنظيم كننده عادات ماهانه زنان، خلط آور، دافع كرم، التيام بخش، نرم كننده، تصفيه كننده خون، تقويت كننده ،

هويج در موارد كمبود ويتامين ث ( اسكوربوت) ، بي ميل جنسي، رفع عوارض كم خوني زمان بلوغ، بيماري قند، راشيتيسم، التهابات، بيماري هاي كليه و مثانه و مجاري ادرار، به کار می رود.

براي بينايي چشم مفيد است و باعث افزايش نيروي جنسي مي شود و رحم را تقويت مي نمايد و رحم را براي باروري آماده مي نمايد. و به علت داشت انسولين گياهي براي بيماري قند مفيد است. سبب افزايش نيروي عضلات مي شود و براي گرفتگي صدا مفيد است و زياد كننده مقاومت جلدي است .

ماده رداپسين موجود در هويج شبكيه چشم را افزايش مي دهد. ماده مني را افزايش داده و قدرت جنسي را زياد مي كند و پوست بدن را گلگون و شفاف مي سازد و سبب تقويت كليه ها مي شود.

تخم هويج چند برابر خود هويج خواص دارد و داراي چندين هورمون از جمله هورمون مردانگي و استروژن مي باشد، براي سرفه نافع است، ضد گاز و نفخ معده است، براي سنگ هاي كليوي و مثانه مفيد است، زايمان را آسان مي كند ، سستي و درد مفاصل را درمان مي كند، براي سوزش معده و دل درد اطفال مفيد است.

هويج باعث مسموميت كرم هاي نخي و نابودي آن مي شود. در برخي قبايل در اين مورد رسم بود كه هر روز منحصراً سبزيجات خام و هويج رنده شده به كودك مي دادند تا مشكل بر طرف شود.

جهت درمان افسردگي رواني(پسيكوزديرسيو) عصاره ريشه هويج را به ميزان 100 تا 150 گرم در روز تناول نمايند.

وجود انسولين گياهي در هويج اثر كم كننده مقدار قند خون را دارد.

دم كرده يك قاشق قهوه خوري از تخم هويج براي يك فنجان آب جوش ، مقوي ، مدر ، اشتهاآور و خانم ها آن را مصرف كنند قاعده آور است و شير را زياد مي كند.

دم كرده تخم هويج به مقدار يك قاشق قهوه خوري براي يك فنجان آب جوش مقوي و اشتهاآور و قاعده هاي ماهيانه را تسهيل مي كند.

به علت وجود مقادير زياد انواع ويتامين ها اثر مفيدي در بالا بردن مقاومت بدن مقابل بيماري هاي عفوني دارد.

جهت رفع خارش پوست ، كهير و آلرژي مقداري هويج را قبلاً تميز شسته سپس كوبيده خام و نرم آن را بر پوست بماليد و تا بهبودي كامل روزي چند مرتبه تكرار نماييد.

هويج زياد مغذي نيست ولي خنك و اشتها آور و مدر مي باشد. مصرف آن براي افراد چاق توصيه شده . ولي افراد مبتلا به مرض قند از خوردن آن پرهيز شده اند . هويج داراي ويتامين هاي آ و ب و ث مي باشد و يك پيرو ويتامين به نام كاروتن است كه در كبد به ويتامين آ تغيير شكل مي دهد . چون هويج داراي مقدار زيادي آهن مي باشد در كم خوني و اختلالات رشد نيز مصرف آن مفيد است.

جوشانده 30 تا 40 در هزار آن به مقدار 3 فنجان در روز قبل از غذا، در رفع آب آوردن انساج مصرف مي شود. ميوه آن نيز داراي همين خاصيت ولي با اثر قوي تر است. و از اين جهت به صورت دم كرده 10 تا 15 گرم در سه فنجان آب براي مصرف در يك روز به كار مي رود.

عصاره غده زير زميني يا ريشه هويج را جهت ضعف و كاهش نيروي عصبي به مقدار 200 گرم در روز تناول نمايند.

ميوه يا دانه هويج طي بررسي هاي انجام گرفته داراي تركيبي با اثر باز كننده مجراي شرايين قلب است. از اين جهت در رديف داروهاي مفيد در درمان آنژين صدري قرار داده شده است.

براي تغذيه و حفاظت پوست اطراف چشم و شقيقه ها، خصوصاً پوست هاي حساس ، پمادي را كه مايه اصلي آن عصاره روغني هويج و آفتاب گردان، و جوانه گندم و فندق است به كار مي برند.

اگر هويج را پيش از آب گرفتن در آب بجوشانيد، با ماليدن آب آن روي پوست، رنگ پوست را روشن و مشكلات خاص پوست چرب را بر طرف مي سازد.

نسخه جهت و سرفه و گرفتگي صدا: 250 گرم هويج را در يك ليتر آب بپزيد. آسياب كنيد يا از مخلوط كن بگذرانيد. يك قاشق غذاخوري عسل در آن بريزيد. سپس آن را به صورت گرم دو تا سه بار در روز بنوشيد. يكي از اين وعده ها پيش از خواب باشد.

شربت جهت درمان عفونت هاي ريوي: 50 تا 60 گرم عصاره هويج را با دو برابر آن آب پرْ شكر بريزيد. از اين شربت براي درمان عفونت هاي ريوي تناول نماييد.

برگ هاي تازه هويج يا شيره آن را به صورت ضماد و به شكل كمپرس در موارد اولسرهاي سرطان و زخم هاي شديد و سخت بكار مي برند.